เยื่อบุหัวใจอักเสบ (Endocarditis) เป็นการอักเสบที่เกิดขึ้นกับเยื่อบุผนังด้านในหัวใจ เป็นผลมาจากหัวใจมีกลไกในการทำงานที่ผิดปกติจากเดิมซึ่งการอักเสบนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกส่วนของหัวใจ โดยส่วนมากจะพบว่าเกิดที่บริเวณเยื่อบุลิ้นหัวใจด้านซ้ายที่กั้นระหว่างห้องล่างและห้องบนเนื่องจากหัวใจเป็นอวัยวะภายในที่ค่อนข้างละเอียดอ่อน และมีหน้าที่สำคัญในการกระจายเลือดไปหล่อเลี้ยงยังอวัยวะที่สำคัญส่วนอื่นๆเมื่อหัวใจหรือส่วนอื่นที่อยู่บริเวณโดยรอบเกิดความผิดปกติ หรือเกิดมีก้อนลิ่ม ซึ่งก้อนลิ่มเหล่านี้จะหลุดและลอยออกไปอุดตันตามหลอดเลือดอีกทั้งลิ่มเลือดบางก้อนอาจจะมีเชื้อแบคทีเรียติดอยู่ เมื่อลอยออกไปสู่หลอดเลือดก็อาจจะมีการกระจายเชื้อไปยังส่วนอื่นๆ เพิ่มขึ้นอีกได้
โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ เป็นโรคเกี่ยวกับความผิดปกติของหัวใจที่ยังไม่ค่อยพบผู้ป่วยมากนักแต่มีความร้ายแรงค่อนข้างมาก ถึงขั้นทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตหรือเกิดความพิการได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีสามารถพบได้ในทุกเพศทุกวัยทั้งหญิงและชาย โดยมากมักจะพบในวัยผู้ใหญ่และพบมากขึ้นในผู้สูงอายุ ถือว่าเป็นภัยเงียบที่อันตราย เพราะบางประเภทไม่แสดงอาการอย่างชัดเจนจึงยากต่อการตรวจพบและรักษาได้ทันเวลา ในบางรายอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตแล้วเพิ่งตรวจพบสาเหตุหากสงสัยหรือพบว่ามีอาการของโรคนี้ ควรไปพบแพทย์ทันที หากไม่ได้รับการรักษาอาจอันตรายถึงชีวิตได้
อาการของโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ
- อาการคล้ายไข้หวัดไข้หนาวสั่นอ่อนเพลียปวดกล้ามเนื้อหรือข้อ
- ปวดหัว
- มีการเปลี่ยนแปลงที่ผิวหนัง
- ซีดลง
- มีผื่นขึ้น
- มีจุดสีแดงหรือสีเข้มใต้ผิวหนังบริเวณนิ้วมือ นิ้วเท้าหรือฝ่าเท้า (อาจจะเจ็บหรือไม่ก็ได้)
- มีจุดเล็กๆ อยู่ใต้เล็บ, บนหน้าอก บนเพดานปากหรือภายในแก้ม
- หายใจลำบากหรือไอเรื้อรัง
- เบื่ออาหารน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- คลื่นไส้หรืออาเจียน
- ปัสสาวะปนเลือด
- เท้า ขา หรือท้องบวม
- อ่อนแรงเฉียบพลันบนใบหน้าหรือแขนขา
การดูแลป้องกันโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ
- ดูแลสุขภาพให้แข็งแรง ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ทานอาหารที่มีประโยชน์ และพักผ่อนให้เพียงพอ
- รักษาความสะอาดของช่องปาก ฟัน และเหงือก เพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย
- หลีกเลี่ยงการสักผิว หรือการใช้เข็มที่ไม่สะอาด
- หากเป็นโรคที่มีความเสี่ยงควรปฏิบัติตนตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบเพิ่ม
- งดสูบบุหรี่
การรักษาโรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ
โดยส่วนใหญ่แล้ว แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะทำการรักษาตามสาเหตุและรักษาแบบประคองอาการของผู้ป่วย เช่น
- การรักษาตามสาเหตุคือการรักษาอาการนำของโรคก่อน หากเกิดจากโรควัณโรค ก็ต้องทำการรักษาโรควัณโรค หากเกิดโรคมะเร็งก็ต้องทำการรักษาโรคมะเร็งก่อน เป็นต้น และหากเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะใช้ยาปฏิชีวะในการฆ่าเชื้อทางหลอดเลือด
- การรักษาแบบประคองอาการคือการรักษาตามอาการ เช่น การเจาะเอาของเหลวออกจากถุงหุ้มหัวใจ การให้ออกซิเจนในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการหายใจไม่ทัน
- การผ่าตัดหากผู้ป่วยมีอาการรุนแรง ในการรักษาก็ต้องขึ้นอยู่กับอาการว่ารุนแรงมากน้อยเพียงใด
การรักษาด้วยวิธีใดจึงจะเหมาะสม ต้องขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาว่าเห็นสมควรอย่างไรปัจจุบันมีโรคเกี่ยวกับหัวใจเกิดขึ้นอย่างมากมาย รวมถึง โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ หลายคนอาจจะรู้สึกว่าโรคนี้เป็นโรคที่น่ากลัวไม่แน่ใจว่าจะรักษาให้หายได้หรือไม่ ซึ่งจากข้อมูลทางการแพทย์พบว่าในผู้ป่วยบางรายสามารถรักษาให้หายได้ด้วยการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไรก็ตามหากพบหรือสงสัยว่ามีอาการต่างๆข้างต้น รีบพบแพทย์เพื่อปรึกษาและหาวิธีดูแลรักษาอย่างรวดเร็ว หรือ ดูแลรักษาสุขภาพให้แข็งแรง โดยหมั่นออกกำลังกาย และเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ ก็จะเป็นเกาะป้องกันการเกิดโรคได้ดีที่สุดแล้ว
